درمانهاي غير جراحي در سرگیجه BPPV

درمانهاي غير جراحي در سرگیجه خوش خیم حمله ای وضعیتی :

درمان بیماری از20 سال گذشته تغييرات اساسي نموده است . قبل از اين به بيماران توصيه مي شد كه از وضعیتی كه باعث سرگيجه در وي مي شود پرهيز كند و تا رفع خودبخودي علايم صبر شود. ولي چون ماهيت بيماري عود كننده است و خاموشي كامل بيماري ممكن است حتي سالها بطول بكشد ، لذا درمان قطعي منطقي است . بر اساس مطالعات مولف ثابت شده كه در درمان بیماری ، داروها موثر نيستند و فقط علايم همراه بيماري مثل تهوع و استفراغ را مهار مي كند(40) . از اقدامات قدیمی درماني براي اين بيماران ورزش[13] بود(41) . اما بدليل اينكه در بعضي بيماران مشكلات زيادي ايجاد ميكرد بطور طولاني استفاده نشد(42) .

مانور Semont

در سال 1998 توسط آقاي Semont ، مانور درماني Liberatory معرفي شد (43). اين مانور بر اساس تئوري رسوبات کوپولا است. بر اساس اين تئوري اگر حركات شديد بدني براي بيمار انجام دهيم رسوبات از كوپولا جدا ميشوند.

روش مانور:

در ابتدا بيمار در حالت نشسته است و سر بيمار بدور از گوش مبتلا چرخانده شده، سپس ناگهاني به يك پهلو خوابانده مي شود، بطوريكه به سمت گوش مبتلا باشد ( به پهلوي گوش مبتلا خوابانده شود )‌ در اين حالت سر بيمار بطرف بالاست و خلاف گوش مبتلاست . اما بدن بيمار بطرف گوش غير مبتلا خوابيده است. در اين وضعيت چهار دقيقه نگهداشته شده ، سپس ناگهاني به پهلوي طرف مقابل خوابانده مي شود . مجدداً چهار دقيقه صبر كرده و سپس بيمار به آرامي به وضعيت نشسته عادي آورده مي شود.

در مطالعه اوليه سمونت و همكاران، در 711 بيمار، 84 % بهبود پس از يكبار مانور و 93 % بهبود پس از 2 بار مانور در طي يك هفته گزارش شده است(44) . سايرمطالعات بين 52 تا 90% بهبود ذكر كرده اند و درصد عود علائم 29% گزارش شده است(46)(47).

بر اساس مطالعه نگارنده نتایج درمانی مانور سمونت و Epley تفاوت معني داري ندارند. در 64 بیمار مورد مطالعه ، موفقیت مانوری Epley 5/94 % و برای مانور سمونت 84% بود. میزان پذیرش مانور اول برای بیماران 93% ولی برای مانور سمونت 45% بود. عدم تحمل پذیری مانور سمونت در افراد بالای 55 سال بیشتر بود. مانورهاي ناگهاني در سمونت، براي افراد پير دشوار است (47).

بند انگشتی, برای دیدن عکس به صورت کامل بر روی ان کلیک نمایید

شکل 6-9 : برای دیدن نحوه انجام مانور سمونت روی لینک ذیل کلیک کنید:

نحوه انجام مانور

مانور Epley ( مانور جابجائی رسوبات کانال[14] )

آقاي Epley در سال 1992، براي اولين بار يافته هاي خود را در مورد مانور CRM منتشر كرد(4 Cool

. مانور CRM با لرزاننده انجام ميشد و پس از عمل نيز استراحت مطلق به بيمار داده ميشده است(49) . در ابتدا مانور 5 مرحله اي بوده و به نام روش جابجائی رسوبات کانال[15] معروف بود ولي درحال حاضر روش تغییر یافتهCRP را استفاده مي كنند كه 3 مرحله اي است و نيازي به آرامبخش و استراحت مطلق و ويبراسيون ندارد (50).

روش انجام مانور CRM :

ابتدا بيمار در وضعيت نشسته در روي تخت باشد. بطوريكه اگربه وضعيت خوابيده آورده شود،‌ سر بيمار از لبه تخت فراتر رود. در شروع مانور ، ابتدا سر بيمار بطرف گوش مبتلا ( بر اساس شرح حال گوش مبتلا مشخص مي شود ) 45 درجه چرخانده شده و سپس بيمار به وضعيت وضعیت خوابیده به پشت برده مي شود. نيستاگموس واضح پس از تاخیر چند ثانیه ای رخ خواهد داد. پس مرحله اول مانور دقیقا مثل مانور تشخیصی Dix-Hallpike است. در اين حالت بيمار 2 دقيقه نگهداشته شده و سپس سر بيمار 90 درجه بطرف گوش غير مبتلا چرخانده شده ( در طي مانور سر بايستي از لبه تخت فراتر و 30 درجه آويزان باشد. اما کاملا توسط معاینه گر تحت کنترل و نگهداشته شود). اگر سرگيجه رخ نداد 90 درجه ديگر چرخانده تا سر کاملاً بطرف گوش غير مبتلا چرخانده شود. سپس از بيمار خواسته مي شود كه به پهلوي همانطرف (گوش غیر مبتلا ) بچرخد. اين وضعيت نيز 2 دقيقه حفظ شده و سپس در حاليكه سر بيمار 45 درجه بطرف گوش غير مبتلاست، به وضعيت نهايي كه حالت نشسته است آورده مي شود. اگر مانور موفقيت آميز باشد در برگرداندن بيمار به وضعيت نشسته نيستاگموس رخ نخواهد داد، ‌زيرا رسوب ها بدرون اوتریکل رفته اند . عده اي پس از مانور توصيه به حفظ وضعيت نيمه نشسته به مدت 24 تا 48 ساعت ميكنند ولي در ساير بررسيها لزومي به استراحت و محدوديت وضعیتي پس از مانور ديده نشده است.

شکل 7-9 : نحوه انجام مانور درمانی سرگیجه خوش خیم حمله ای وضعیتی:

بند انگشتی, برای دیدن عکس به صورت کامل بر روی ان کلیک نمایید

مانور درماني در سرگیجه خوش خیم حمله ای وضعیتی كانال عرضی

روشهاي درماني متعددي در درمان بیماری كانال عرضی وجود دارد . 1- ساده ترين روش مانور درماني Vannucchi است كه به نام مانور وضعیت طولاني[16] معروف است(51). در اين روش بيمار به يك پهلو مي خوابد بطوريكه گوش مبتلا بالا باشد و اين وضعيت 12 ساعت حفظ شود . در مطالعه اوليه Vannucchi 90% بهبود ذكر شده است و اگر در طي مانور، سرگیجه خوش خیم حمله ای وضعیتی بيمار به نوع خلفي تبديل شود ميتوان براحتي با مانور CRP درمان نمود .

2- روش دوم روشي است كه توسط Epley ذكر شده است. نام اين روش مانور درماني چرخش خمره ای[17] است. در اين روش بيمار از وضعيت وضعیت خوابیده به پشت تا وضعیت خوابیده به پشت 360 درجه چرخانده مي شود (52).

3- روش Logroll : اين روش توسط Lempert ارائه شده و بر اساس اين روش، ابتدا سر بيمار کاملاً بطرف گوش مبتلاست . سپس سريع سر بيمار بدور از گوش مبتلا سه حركت 90 درجه اي در كل 270 درجه چرخانده ميشود . در هر مرحله يك دقيقه وضعیت حفظ ميشود (53).

جهت دیدن نحوه مانور فوق به آدرس ذیل مراجعه نمایید:
http://www.tchain.com/otoneurology/disorders/bppv/lcanalbppv.htm

مانورهاي درماني براي درمان سرگیجه خوش خیم حمله ای وضعیتی كانال عرضی خلاصه :

در مواردي كه نيستاگموس بطرف زمين وجود دارد قرار گرفتن به يك طرف ، بطوريكه گوش مبتلا رو به بالا باشد به مدت 12 ساعت در 92 % موارد موثر گزارش شده است. Epley مانوري را پيشنهاد كرد كه در آن سر ابتدا به وضعیتي كه در آن گوش مبتلا پايين باشد آورده مي شود ، سپس 90% به طرف وضعیت وضعیت خوابیده به پشت حركت داده ميشود . سپس گوش مبتلا به بالا، بعد به وضعیت پرون و در نهايت دوباره گوش مبتلا به پايين آورده ميشود. برخي اتفاقات كه در طول مانورهاي جابجائی رسوبات رخ ميدهند در خور توجه هستند . در طول مانور Epley در مورد سرگیجه خوش خیم حمله ای وضعیتی مجراي خلفي امكان تبديل به نوع عرضی وجود دارد. گاهي درگیری کانال خلفي ميتواند به نوع كانال قدامي تبديل شود. یعنی علايم هنگامي كه گوش مبتلا بالا باشد بدتر مي شوند. انسداد در خم مشترک مجاری نیم دایره ای ممكن است در طول مانور Epley رخ دهد كه منجر به يك نيستاگموس چرخشي خالص مداوم و سرگيجه پايدار شوددر اینحالت هر دو كانال خلفي و فوقاني بطور همزمان تحريك مي شوند كه در نتيجه اجزاء عمودي مخالف از بين رفته و اجزاء چرخشي اضافه مي شوند. در اينحالت بايستي مانور جابجائی رسوبات با استفاده از يك ويبراتور روي ماستوئيد تكرار شود.

مشاهداتي كه مويد تاثير مانور درماني در درمان سرگيجه خوشخيم است به قرار زير است:

1- بيماراني كه سالياني علامت دار بوده اند ، درمان شده اند .

2- يك الگوي سرگیجه خوش خیم حمله ای وضعیتی مي تواند در طي مانور يا پس از آن به الگوي ديگري تبديل شود. مثلا پترن كانال عرضي به خلفي تغيير كند.

3- در بيماراني كه اشتباها“ طرف غير مبتلا درمان شده است . مشاهدات پس از درمان بهبودي را نشان نداده است .

4 – مطالعات کارآزمائی بالینی سودمندي مانورهاي درماني را نشان داده است.

تنها مطالعه اي كه مانور درماني را در درمان بيماري غير موثر شناخته است ، مطالعه Blakely است .اما بيماران دراين مطالعه بر اساس علايم غیر عینی ارزيابي شدند و تعليمات پس از درمان به آنها داده نشده بود. تعداد بیماران مطالعه نیز قابل توجه نبوده است. این مطالعه گروه کنترل نداشت(54).

نحوه مانور د رمانی در منزل:

بند انگشتی, برای دیدن عکس به صورت کامل بر روی ان کلیک نمایید

در اين لينك فيلم نحوه انجام مانور درماني سرگيجه خوش خيم حمله اي وضعيتي جهت استفاده همكاران گذاشته شده است:

http://www.2shared.com/file/10020860/bfd927b5/Epley_Maneuver.html