سینوزیت و عوارض چشمی

هفتادوپنج درصد عفونتهاي كاسه چشم در اثر گسترش عفونت از سينوزيت سينوس هاي پارانازال به خصوص سينوس هاي اتموييد به وجود مي آيند .
عوارض داخل اربیت شایعترین عوارض سینوزیت هستند.
بروز عوارض اربیتال مرحله به مرحله بوده و در مراحل اولیه ممکن است با گزش حشرات اشتباه شود اما با شرح حال دقیق این اشتباه برطرف میشود. علت شیوع عوارض اربیتال مجاورت بسیار نزدیک سینوسها به اربیت و نیز فاصله بسیار ناچیز با ضخامت بسیار کم استخوان محافظ ( لامینا پاپی راسه ) و ارتباطات عروقی است.

ادم التهابي : اين بيماران با تورم بافت نرم پلك فوقاني يا تحتاني مراجعه مي نمايند . در اين بيماران محدوديت حركات چشم ، كاهش حدت بينايي و كموزيس وجود ندارد . درمان تجويز آنتي بيوتيك مناسب جهت درمان سينوزيت مي باشد . اين بيماران را مي توان به صورت سرپايي پيگيري نمود . نکته بسیار مهم عدم وجود کموزیس و عدم اختلال بینائی و حرکات چشمی است.

سلوليت اربيت : گسترش عفونت از سينوس اتموييد ممكن است موجب سلوليت منتشر بافت اربیتال شود . بطور تيپيك تهاجم اوليه با يك حمله لرز همراه است . درجه حرارت افزايش مي يابد و درد مبهمي در عمق چشم حس مي شود . از علايم زودرس بيمار، التهاب و ادم پلك ها در ناحيه كانتوس داخلي است . با پيشرفت عفونت كره چشم به طرف جلو برآمده مي شود . حركات چشم دردناك است ، اما تا وقتي كه التهاب بسيار پيشرفته و پروپتوز شديد نداشته باشد ، چشم قادر به حركت است . در مراحل بعدي ملتحمه قرمز ، ادماتو و ضخيم مي شود ( كموزيس ) و بيمار بطور ناگهاني بدحال مي شود .

با ادامه عفونت ممكن است چشم كاملا“ بي حركت گردد . همچنين پلك ها متورم و قرمز مي شوند و ملتحمه به قدري متورم گردد كه پلك ها بسته نشود .
اين بيماران بايد در بيمارستان بستري شوند و تحت درمان با آنتي بيوتيك هاي داخل وريدي نظير پني سيلين مقاوم به پني سيلياز و يا سفالوسپورين قرار گيرند . معمولا“ تركيبي از 2 يا چند آنتي بيوتيك به كار مي رود .

آبسه ساب پريوستئال : هنگامي كه عفونت از طريق صفحه خارجي اتموييد گسترش يابد ، ولي وارد بافت پري اربيت نگردد ، چرك بين استخوان و بافت پري اربيت و بخصوص زیر پریوست تجمع مي يابد و آبسه پري اربيت پديد مي آيد . علايم به شدت سلوليت اربيت نمي باشد ، البته بيماران غالبا“ توكسيك به نظر مي رسند . در اين بيماران تب، درد در حركات چشم و ادم كانتوس داخلي وجود دارد . چشم ممكن است به آرامي ، به ميزان اندكي به سمت بيرون و پايين رانده شود . البته ممكن است پروپتوز و محدوديت حركات چشم شديد باشد . كموزيس يا وجود ندارد و يا اندك است . فشار بر كانتوس داخلي موجب درد مي شود . آبسه ممكن است پاره شده ، موجب سلوليت اربيت گردد .
تشخيص آبسه ساب پريوستئال عموما“ بر اساس شرح حال و معاينه فيزيكي است و توسط تصوير كلاسيك در سي تي اسكن تاييد مي شود . آبسه هاي پري اربيتال را بايد جهت جلوگيري از انتشارشان به چشم يا سخت شامه تخليه نمود . با دادن برش در كانتوس داخلي و جداسازي پريوست از ديواره اتموييد تخليه انجام مي شود . با انجام تخليه ( چه از راه داخل بيني و چه از راه خارجي ) و استفاده از آنتي بيوتيك هاي داخل وريدي ، تقريبا“ بهبودي قطعي است .همزمان باید اتموئیدکتومی قدامی نیز انجام داد.

آبسه اربيت : بيماراني كه بعلت پارگي آبسه ساب پريوستال دچار تجمع چرك در كاسه چشم مي شوند ، علايم پروپتوز شديد ، كموزيس ، افتالموپلژي و كاهش بينايي را نشان مي دهند . در صورت عدم درمان يا درمان ناكافي اغلب بينايي از دست مي رود .

ترومبوز سينوس كاورنو : هنگامي كه عفونت از طريق مسيرهاي وريدي ( معمولا“ وريد آنگولار ) به سينوس كاورنو برسد ، ترومبوز سپتيك آن رخ مي دهد . بيماري بطور ناگهاني آغاز مي شود و علايم شديد هستند . بروز حملات لرز و افزايش زیاد درجه حرارت يك قاعده است . دردي عمقي در پشت چشم ها حس مي شود . بيمار سريعا“ حالت توكسيك پيدا مي كند و ممكن است به حالت نيمه كما برود . علائم بیمار در چشم دو طرفه است.
اعصاب جمجمه اي سوم ، چهارم و ششم ارتباط نزديكي با سينوس كاورنو دارند و در ترومبوز اين سينوس درگير مي شوند . در ابتدا فلج انتخابي اعصاب چشمي ايجاد مي شود بعبارت دیگر علائم فلج قدم به قدم و یا فقط در موارد خاصی رخ میدهد. اين امر به افتراق ترومبوز سينوس كاورنو از سلوليت اربيت كه در آن ايجاد افتالموپلژي كامل يك قاعده است كمك مي كند .

در نهايت هر دو چشم دچار بي حركتي كامل ، ادم پلك و كموزيس مي شوند . در صورت عدم تشخيص ، بيمار ممكن است در عرض 48 تا 72 ساعت بميرد . عليرغم درمان كافي بيش از 25 درصد بيماران مي ميرند . درمان تجويز آنتي بيوتيك هاي داخل وريدي است . تجويز هپارين و استروئيد ممكن است سبب بهتر شدن پيش آگهي شود .

هموفيلوس آنفلوآنزا شايعترين ارگانيسم كشت داده شده در عوارض چشمي سينوزيت است . زيرا اكثر اين عوارض در كودكان رخ مي دهد . استافيلوكوك آرئوس و استرپتوكوك ها در آبسه بطور شايع يافت مي شوند . تقريباً يك سوم تا يك دوم كشت هاي بعمل آمده در عوارض كاسه چشمي به علت مصرف آنتي بيوتيك ها و يا حضور بي هوازيها منفي گزارش مي شوند .