مشکلات تیغه بینی

اختلالات سپتوم

انحراف سپتوم

در هنگام تولد ، سپتوم بيني حالت مستقيم دارد و اين وضعيت تا اوايل دوران كودكي ادامه مي يابد . به هر حال با افزايش سن ، تمايلي براي انحراف سپتوم به يك طرف يا برجستگي نامنظم آن وجود دارد . بسته به شكل اين برجستگي به آن خار، طاقچه و يا كوهان مي گويند . اغلب سابقه اي از ضربه وجود ندارد . سپتوم در تعداد كمي از بالغين كاملا“ در خط وسط قرار دارد .

گاهي تروماي زايمان موجب پيچ خوردگي و انحراف سپتوم نوزاد مي شود . معمولا“ خونريزي وجود ندارد و بيني بعد از گذشت چند روز صاف مي شود ( آسيب از نوع greenstick است ) . اما گاهي تغيير شكل باقي مي ماند . جا انداختن اين تغيير شكل در اولين ويزيت جايز است . اين عمل با وارد كردن فشار اندكي با انگشت شست بر روي طرف محدب بيني صورت مي گيرد و نيازي به تامپون كردن و گچ گيري نمي باشد .

انحراف سپتوم ممكن است موجب انسداد بيني شود ، البته دلايل فراوان ديگري نيز براي انسداد بيني وجود دارد كه ممكن است انحراف سپتوم كم اهميت ترين آنها باشد و ممكن است سپتومي كه ظاهرا“ موجب انسداد است در مريض هيچ علامتي پديد نياورد . به جز انسداد بيني ساير علايم حاصل از ناهنجاري سپتوم به خوبي شناخته نشده اند . گاهي سردرد به انحراف سپتوم نسبت داده مي شود ، اما بسياري از بيماران دچار انحراف سپتوم سردرد ندارند و احتمال وقوع همزمان سردرد و تغيير شكل سپتوم نيز وجود دارد .

ممكن است سينوزيت در اثر انحراف سپتومي كه دهانه سينوس را مسدود مي نمايد ، ايجاد شود . اما چنين مواردي نادر است و نبايد كاملا“ اطمينان داشت كه پس از عمل سپتوم ، سينوزيت بيمار بهبود يابد . گاهي در اثر جريان هوا ، مخاط قسمت انحراف يافته سپتوم خشك مي شود و خونريزي مي نمايد .

در نگاه ، سپتوم منحرف شده ،‌به يك طرف متمايل است ( گاهي به صورت S شكل است كه سبب انسداد هر دو طرف بيني مي شود ) . انسداد ممكن است قدامي ( غضروفي ) و يا خلفي ( استخواني ) باشد .

اعمال جراحي زيادي از جمله عمل جراحي بازسازي سپتوم و يا رزكسيون زير مخاطي براي اصلاح انحراف سپتوم به كار مي روند . البته به بيمار نبايد گفته شود كه عمل فوق چيزي بيش از صاف كردن سپتوم انجام خواهد داد . اصولا“ از عمل جراحي براي بهبود سردرد يا كاهش ترشح مخاط بيني ( Postnasal drip) استفاده نمي شود . استثناي اين امر هنگامي است كه شواهد ، دلالت بر دخالت فشار حاصل از شاخك ها در ايجاد سردرد داشته باشند . در انجام عمل جراحي بايد دقت شود تا از دادن دو برش مقابل هم ( يا پارگي ) در فلاپ هاي موكوپري كندريال خودداري شود ،‌ زيرا ممكن است سپتوم سوراخ شود. همچنين بايد دقت شود كه بيني تكيه گاه كافي داشته باشد تا پشت بيني فرو نرود و يا توسط اسكار حاصل از عمل به داخل كشيده نشود ( تغيير شكل زيني شكل ) .

سوراخ شدگي سپتوم

شايعترين علت سوراخ شدگي سپتوم ، عفونت مزمن است كه بعلت تروماي مكرر ( خاراندن بيني ) ، اعمال جراحي و يا اعتياد به كوكايين آغاز مي شود . ساير علل نادر هستند و عبارتند از ، سيفيليس ، سل ، كارسينوم ، گرانولوماتوز وگنر ، گرانولوم كشنده خط وسط و استنشاق مزمن بخارات اسيدي. سوراخ شدگي سپتوم هميشه علامت دار نيست . درصورت ايجاد علايم ، اغلب به صورت خونريزيهاي مكرر از بيني و دلمه بستن داخل بيني است . سوراخ هاي كوچك ممكن است موجب صداي سوت مانند در هنگام تنفس شوند .

سوراخ شدگيهاي سپتوم معمولا“ آشكار هستند، اما ممكن است بعلت دلمه بستن سپتوم از ديده پنهان شوند. سوراخ ها معمولا“ در قسمت غضروفي قدامي سپتوم قرار دارند . اما ممكن است در قسمت استخواني نيز ديده شوند .

بستن سوراخ شدگي سپتوم به روش جراحي امكان پذير است . اما عمل فوق هميشه موفقيت آميز نيست . بطور كلي با رعايت اصول زير مي توان ناراحتي بيمار را به حداقل رساند . بيمار نبايد بيني را دستكاري نمايد. از پمادهاي چرب كننده نظير وازلين براي كنترل دلمه بستن استفاده نمايد و در صورت پديد آمدن هر گونه شكايتي به درمان آنها اقدام نمايد .

آبسه سپتوم

آبسه سپتوم اگر چه شايع نيست ، اما بعلت دردناك بودن و احتمال داشتن عواقب جدي داراي اهميت است. در حضور آبسه ، سپتوم در دو طرف متورم و قرمز مي شود . پهن شدگي سپتوم در پشت كولوملا شروع و در جهت خلفي گسترش مي يابد . تجمع چرك بين غضروف و پري كندريوم آن ، خونرساني به غضروف را تحت تاثير قرار مي دهد و ممكن است موجب نكروز غضروف و بعد از بهبودي عفونت ايجاد فرو رفتگي در پشت بيني شود . چون عفونتهاي اطراف بيني از طريق وريد آنگولار به وريد افتالميك تحتاني و از آنجا به سينوس كاورنو تخليه مي شود ، ممكن است ترومبوز سينوس كاورنو رخ دهد .

آبسه هاي سپتوم بايد شكافته و تخليه شوند ، اما تخليه دو طرفه ممنوع است . زيرا ممكن است منجر به سوراخ شدگي سپتوم شود . تجويز آنتي بيوتيك سيستميك ضد استافيلوكوك با دوز حداكثر ضروري است .

هماتوم سپتوم

گاهي بدنبال تروماي صورت و يا عمل جراحي بيني ، خون در بين غضروف و پري كندريوم تجمع مي يابد . نماي هماتوم ممكن است مشابه يك آبسه سپتوم باشد . درمان شامل برش و تخليه هماتوم ، تامپون كردن بيني ( براي جلوگيري از خونريزي اضافي ) و تجويز آنتي بيوتيك ( حتي در صورت عدم وجود عفونت فعال) مي باشد .