اختلال شنوایی انتقالی

كاهش شنوايي هدايتي :

هر اختلالي در مجراي گوش خارجي ، پرده گوش يا استخوانچه ها كه مانع رسيدن صدا به حلزون شود باعث كاهش شنوايي هدايتي مي شود . علل كاهش شنوايي هدايتي را مي توان به دو دسته مادرزادي و اكتسابي تقسيم بندي كرد .

مجراي شنوايي خارجي ممكن است به صورت مادرزادي با آترزي همراه باشد ( با يا بدون دفورميتي لاله گوش يا فك تحتاني ) يا بصورت اكتسابي توسط سرومن متراكم ( شايعترين علت ) اجسام خارجي ، تومورها و تورم ( اوتيت خارجي ) دچار انسداد شود . در سندرم تريچر – كالينز ( ديس استوزمنديبولوفاسيال ) كه با اختلالات گوش خارجي و مياني ، آژنزي فك تحتاني ، تكامل غير طبيعي مژه ها ( بخش داخلي پلك تحتاني ) و هيپوپلازي استخوانهاي ناحيه مالار مشخص مي شود ممكن است فرد به علت دفورميتي هاي گوش خارجي و مياني دچار كاهش شنوايي شود .

از ديگر علل كاهش شنوايي هدايتي ميتوان ضخيم شدن ( تمپانواسكلروز ) ، اسكاري شدن ، سوراخ شدن يا رتراكسيون پرده صماخ ، تجمع مايع ( چرك سرم يا خون ) يا چسبندگي در گوش مياني ، تومورهاي گوش مياني ، بي حركتي يا كاهش حركت استخوانچه ها ( تمپانواسكلروز يا اتواسكلروز ) يا فقدان استخوانچه ها را نام برد . تقريبا“ تمام موارد كاهش شنوايي ناشي از آسيب پرده گوش يا گوش مياني را ميتوان با روشهاي جراحي ميكروسكوپي اصلاح كرد.

درمان كاهش شنوايي هدايتي :

كاهش شنوايي در اثر سرومن : سه روش براي پاكسازي مجرا از سرومن وجود دارد كه شاملند بر خارج كردن سرومن به كمك قاشقك سرومن زير ديد مستقيم ) ساده ترين روش ) ، شستشوي مجرا و ساكشن ( جهت چرك و سرومن نرم ) .

كاهش شنوايي در اثر اوتيت مدياي سروز :

در بسياري از بيماران مبتلا به اوتيت مدياي سروز خارج كردن ترشحات موكوئيد غليظ از گوش مياني لازم مي شود . براي اين كار يك برش شعاعي بر پرده تمپان ( ميرنگو نومي ) ايجاد مي كنيم و ترشحات را به كمك ساكشن و در موارد ترشحات بسيار غليظ به كمك ساكشن و فورسپس خارج مي سازيم . مي توان با دميدن هوا از طريق شيپور استاش اين ترشحات را با هر غلظتي خارج كرد . در بالغين ميرنگو تومي عموما“ در ربع قدامي – تحتاني پرده صماخ انجام مي شود . ميرنگوتومي را مي توان در بالغين با iontophoresis و يا بي حسي موضعي انجام داد ولي در كودكان ممكن است داروهاي بيهوشي كوتاه اثر لازم شود . غالبا“ پس از تخليه ترشحات ، شنوايي فرد به حالت طبيعي باز مي گردد . در بيماران مبتلا به اوتيت مدياي سروز راجعه مزمن غالبا“ ميرنگوتومي لازم مي شود كه معمولا“ به منظور گذاشتنVT ( لوله تهويه ) صورت مي گيرد. اين لوله تهويه گوش مياني را امكانپذير كرده ، با تسريع رفع انسداد شيپور استاش ، به جلوگيري از ايجاد فشار منفي در گوش مياني كمك مي كند . ناحيه ميرنگوتومي اطراف لوله ظرف چند ساعت ترميم مي شود . لوله را مي توان در محل نگه داشت ( عموما“ حدود 6 ماه ) تا اين كه خود به بخود بيرون بيفتد . در مواردي كه بقاي طولاني لوله لازم است مي توان از لوله هايي كه لبه بزرگ دارند ( نظير لوله Goode درسمت چپ ) استفاده كرد . به خاطر اين كه در كوكان ، اوتيت مدياي سروز ممكن است با آدنوئيدهاي بزرگ يا راجعه و سينوزيت مزمن در ارتباط باشد ، گاه آدنوئيدكتومي براي اين كودكان لازم مي شود .

كاهش شنوايي دراثر آترزي مجرا : تقريبا“ در همه بيماراني كه آترزي مجرا و لاله گوش طبيعي دارند حلزون طبيعي است . دراين بيماران مي توان از وسايل كمك شنوايي استفاده كرد يا اقدام به جراحي نمود . طي اين جراحي ابتدا از طريق برش endaural ناحيه منفذ استخواني شناسايي مي شو د. سپس يك بيضي شكل از قشر استخوان در بالا و پشت ناحيه آترزي ، درست خلف مفصل تمپورومنديبولار برداشته مي شود تا كف گوش مياني در معرض ديد قرار گيرد . آنقدر تشريح را جلو مي برند تا استخوانهاي گوش مياني در معرض ديد قرار گيرد . اگراستخوانهاي چكشي و سنداني به هم چسبيده و ثابت باشند آنها را برداشته و استخوان ركابي را درمحل نگه مي داريم ولي اگرحالت طبيعي يا متحرك داشته باشند آنها را نيز نگه مي داريم . درنهايت گوش مياني را با فاسيا و حفره را با گرافت پوستي مي پوشانند و مجراي خارجي را مقداري گشادتر مي كنند . خطر اين عمل جراحي احتمال آسيب عصب فاسيال مي باشد ،‌لذا در موارد يكطرفه كه گوش مقابل طبيعي است عموما“ عمل جراحي توصيه نمي شود . در موارد دو طرفه ، عمل جراحي بايد قبل از 6 سالگي انجام شود .

كاهش شنوايي در اثر ساير نقايص مادرزادي : در بيماراني كه از ابتداي زندگي خود كاهش شنوايي هدايت داشته اند و پرده تمپان آنها طبيعي يا نسبتا“ طبيعي بوده است ( بدون ابتلا به اتواسكلروز ) بايد به فكر اختلالات مادرزادي استخوانچه هاي گوش مياني بود . متاسفانه تشخيص اين بيماريها مشكل بوده و ممكن است تمپانوتومي تجسسي ( و درصورت امكان اصلاح جراحي در همان جلسه ) لازم شود . در اين حالت اگر پايه بلند استخوان سنداني موجود نباشد ، باقيمانده استخوان سنداني را در بين استخوانهاي چكشي و ركابي قرار ميدهند . اگر فقط زائده لنتيكولر استخوان سنداني وجود نداشته باشد مي توان قطعه اي از غضروف تراگوس يا قطعه اي از خود استخوان سنداني را بجاي آن قرار داد . گاه استخوانهاي چكشي و سنداني در ناحيه اپي تمپان به هم چسبيده اند كه بايد هر دو آنها برداشته شود . گاه دربعضي موارد لازم مي شود پروتزي از استخوانچه ها در محل كار گذاشته شود .

كاهش شنوايي دراثر اوتيت مدياي چركي مزمن : در گذشته جهت ريشه كني عفونت از گوش مياني ، از ماستوييدكتومي راديكال يا راديكال مديفيه استفاده مي كردند كه طي آن يك قسمت يا تمام پرده تمپان ، مخاط گوش مياني و استخوانهاي چكشي و سنداني برداشته مي شد . امروزه ازاين عمل به ندرت استفاده ميشود .

منابع:

1- کتاب جراحی گوش و حلق و بینی کامینگز ، چاپ چهارم ، سال 2005

2- کتاب گوش و حلق و بینی دیویس 1990

3- کتاب اسنشیل گوش و حلق و بینی ، چاپ هقتم ، سال 1999