SARS

خلاصه :
بيماري سارس يا سندروم تنفسي حاد با بروز ناگهاني يك نوع ذات الريه ي آتي پيك با عامل ويروسي از خانواده ي كرونا ويروس ها مي باشد كه از يكي از ايالات جنوبي چين آغز شده و با شيوع در منطقه ي شرق آسيا به بيش از 30 كشور جهانت منتقل شده است . در چند ماهه ي گذشته سبب ابتلاء 5000نفر و بيش از 300 مرگ گرديده است . ويروس از طريق تماس نزديك با افراد آلوده و همچنين مدفوع فرد آلوده منتقل مي شود . دوره ي كمون بيماري بين 7-2 روز و گاه تا 10 روز مي باشد . بيماري با علايم شبيه سرماخوردگي ، تب 38 درجه ، درد عضلات و سرفه خشك آغاز شده و توسعه مييابد . عكس ريه در تعدادي از بيماران علايم پنوموني يك طرفه و يا دو طرفه را نشان مي دهد. علايم آزمايشگاهعي مي تواند شامل لنفوپني ، كاهش اكسيژن خون و افزايش CPK و LDH باشد. با شناسايي ژنوم ويروس عامل بيماري كه نوع جديد از خانواده كرونا ويروس ها است . روشهاي نوين مولكولي تشخيص ويروس در نمونه هاي كلينيكي با استفاده از RT-PCR در عرض چند ساعت امكان پذير شده است . به نظر ميرسد منشاء اين ويروس حيوانات اهلي به خصوص پرندگان باشند . با توجه به سير متفاوت بيماري در 10% افراد كه دچار مشكلات تنفسي مي باشند ، استفاده از دستگاه تنفس مصنوعي لازم است . درمان با استفاده از استروئيد و آنتي بيوتيك هاي وسيع الطيف وداروهاي ضد ويروسي مانند ريباويرين در موارد حاد توصيه مي شود . جهت پيشگيري از ابتلاء و شيوع بيماري عدم مسافرت به مناطق پرخطر توصيه شده است . در صورت تماس با افراد آلوده كنترل مرتب دماي بدن به مدت 10 روز و در صورت بروز تب 38 درجه و وجود علايم مراجعه ي سريع به مراكز بهداشتي توصيه ميگردد . با توجه به آمار بالاي آلودگي كادر بهداشت و درمان كه در تماس با بيماران بوده اند ، آگاهي و توجه جدي پزشكان و كادر بهداشتي ، درماني به نكات مراقبتي و پيشگيري ضرورت دارد .
مقدمه :
شيوع بيماري تنفسي حاد با بروز ناگهاني موسوم به سارس كه از نوامبر 2002 شروع گرديد در چند ماه گذشته با گسترش به بيش از 30 كشور در 4 قاره جهان سبب ابتلاء 5000 نفر و مرگ بيش از 300 نفر در كشورهاي چين ، هنك كنگ ، كانادا ، ويتنام ، سنگاپور و تايلند گرديده است . با توجه به گسترش روزانه يبيماري به مناطق خاورميانه شامل كويت ، عربستان سعودي و بحرين ، نگراني وقوع همه گيري در منطقه نيز مطرح گرديده است . خوشبختانه با اطلاع رساني مناسب وتلاش جهاني اميد مي رود از شيوع بيشتر آن پيشگيري گردد . خوشبختانه تا كنون هيچ موردي از اين بيماري در كشور ما مشاهده نشده و اميد است با رعايت نكات ضروري از بروز بيماري پيشگيري گردد . اين بيماري بيشتر از مرزهاي هوايي و يا احتمالاً ساير مبادي ورودي توسط افرادي كه به مناطق آلوده سفر كرده اند ، وارد مي شود . اولين مورد بيماري در خاور ميانه در كويت توسط سازمان بهداشت جهاني گزارش گرديد و هند نيز شاهد بروز اولين مورد آن بوده است كه با تراكم جمعيتي احتمال گسترش آن وجود دارد .
همه گيرشناسي بيماري :
منشاء بيماري يك پزشك چيني 64 ساله بوده كه در بيمارستان سون يات سن گوانگ ژو كار مي كرد و اغلب بيماران مبتلا به يك نوع بيماري ريوي ناشناخته را در ماههاي آخر سال 2002 معاينه كرده است . اين پزشك در ماه فوريه ي سال جاري در متروپول شهر مونگ كوك در هنگ كنگ ساكن بوده و به علت ابتلاء به بيماري در بيمارستان بستري و فوت مي كند . شش نفر ديگر كه در همان طبقه هتل ساكن بودند بعداً به اين بيماري مبتلا شدند . با مسافرت اين افراد به كشورهاي ديگر دامنه ي بيماري توسعه پيدا كرد . در عين حال ، به دليل عدم اطلاع از عامل بيماري تعداد بسياري از مبتلايان اوليه در هنك كنگ را كاركنان وكادر بهداشت و درمان و دانشجويان پزشكي كه در تماس با بيمار اوليه بوده اند تشكيل داده است . با اطلاع رساني گسترده پس از شيوع بيماري سارس با اعمال اقدامات پيشگيرانه و بهداشتي مانند جداسازي بيماران و استفاده از ماسك و دستكش و رفع آلودگي مناسب زنجيره ي انتقال را مي توان كند نمود .
سازمان بهداشت جهاني با تشكيل تيم تخصصي و ايجاد شبكه ي اطلاع رساني براي مسئولين و كاركنان بهداشتي اطلاعات لازم رادر اختيار آنان قرار ميدهد . اين سازمان با انتشار اعلاميه اي به افرادي كه از كشورهاي چين ، هنگ كنگ ، ويتنام و سنگاپور به مناطق ديگر جهان سفر مي كنند و همچنين افرادي كه قصد سفر به اين كشورها را دارند هشدارهاي لازم بهداشتي را داده است . بر اساس جديدترين گزارش سازمان بهداشت جهاني ، كشورهاي واجد موارد ابتلاء و مرگ ومير حاصل از اين بيماري در جدول زير درج گرديده است . اين آمار به دليل مسري بودن بيماري به طور ورزانه در حال افزايش است .
شيوع بيماري علاوه برصدمات بهداشتي ، خسارات اقتصادي سنگيني را به كشورها وارد كرده است ، زيرا فعاليتهاي اقتصادي ، مسافرتها ولغو بسياري از كنگره هاي علمي و همچنين صنعت توريسم دچار اختلال شده است . بررسي ها نشان مي دهد كه خسارات اقتصادي اين بيماري از زمان شيوع تا كنون بالغ بر 30 ميليارد دلار بوده است و در صورت گسترش بيماري اين رقم افزايش مي يابد . نكته ي بسيار مهم درباره يشيوع اين بيماري وافراد در معرض خطر اين است كه در صورت عدم رعايت موارد پيشگيرانه ، پزشكان ، پرستاران ، دانشجويان پزشكي وكادر بهداشتي به دليل تماس نزديك با بيماران در معرض خطر ابتلاء به اين بيماري مي باشند . در آغاز همه گيري اخير در چين ، هنگ كنگ ، ويتنام 90% بيماران و افراد مشكوك به سارس در بين كادر بهداشت و درمان بوده و مواردي از مرگ نيز در بين آنان مشاهده شده است . در بيمارستان هانوي ويتنام 56% از كاركناني كه با يك بيسمار در تماس بوده اند به بيماري سارس مبتلاء شده اند .
علايم بيماري و سير باليني آن :
بيماري سارس در افراد بالغ بين 25 تا 70 سال رخ داده است . چند مورد مشكوك نيز در نوجوانان (15 ساله ) ديده شده است . دوره ي پنهان بيماري بين 7-2 روز و گاه تا 10 روز مي رسد . بيماري با تب ناگهاني و بالاي 38 درجه كه ممكن است با لرز وعلايمي شبيه آنفولانزا شروع (شامل تب سريع وبالا ، درد عضلاني ، سردرد و گلودرد) شود . پس از 3 تا 7 روز مشكلات سيستم تنفسي تحتاني با سرفه ي خشك شروع مي شود كه مي تواند به تنگي نفس و در 10 تا 20 درصد موارد به كاهش اكسيژن خون منجر گردد . در بيماري سارس دو فاز وجود دارد . در فاز اول علايم خفيف و منحصر به بخش فوقاني سيستم تنفسي (علايم سرماخوردگي ، سرفه ، تنگي نفس ) است . موضوع مهم در اين فاز فقدان علايم دستگاه گوارشي و سيستم عصبي است (03/06/30 اين فاز شبيه به مايكوپلاسما وبقيه ي عوامل ويروسي است ) ولي در فاز دوم گسترش به سيستم تنفس تحتاني سبب سرفه ، تنگي نفس و نهايتاً به كاهش اكسيژن خون منجر مي گردد . در التهابهاي ناشي از ويروسهاي غير سارس ، لايه ي اپي تليوم روي برنشها مبتلا شده و يك تراكيت يا برونشيت ديده مي شود ولي شواهد در بيماري ويروسي سارس نشان دهنده ي سير پيشرفته تر بيماري ، امتحان و گرفتاري غشاي آلو ئولي نيز مي باشد و اثر روي آلوئولها بصورت افزايش تراوايي نمايان مي گردد و اين افزايش تراوايي سبب مي شود كه مايع از فضاي بينا بيني آلوئولي وارد آن شود انتقال گاز اكسيژن ودي اكسيد كربن دچار نقصان شده و سير بيماري به سوي هيپوكسيا پيش مي رود كه اين حالت حتي در ويروس آنفولانزاي تيپ A هم به ندرت ديده مي شود . اين اختلال را SARS مي ناميم . 20-10 درصد مبتلايان تابلوي تي پيك SARS دارند ، كه اينها نياز به تهويه ي مكانيكي دارند . البته امكان محدود شدن بيماري و يك فاز فيبروتيك وجود دارد كه مي تواند سبب مرگ هم نشود .
مواردي كه بايد به بيماري سارس مشكوك شد :
- تب ناگهاني و بالاتر از 38 درجه
- درد عضلاني
- يك يا چند علامت تنفسي (سرفه ، گلودرد ، تنگي نفس يا مشكلات تنفسي )
- سابقه ي مسافرت به چين ، هنگ كنگ ، ويتنام ، سنگاپور و يا ساير كشورهايي كه همه گيري بيماري در آن وجود داشته است
- سابقه ي تماس با فرد بيمار با علايم مشابه
- افراد بيمار با علايم فوق كه عكس قفسه ي سينه ي آنها علايم ذات الريه يا سندروم بيماري تنفسي بالغين را نشان دهد . Adult Respiratory Distress Syndrome
در صورت مواجه با موارد مشكوك يا احتمالي لازم است از نظر ارتباط احتمالي با همه گيري SARS مورد بررسي قرار گرفته و با ايزوله كردن بيمار اقدامات لازم جهت پيشگيري از انتقال بيماري به كادر پزشكي و پرستاري و ساير افراد صورت گيرد در عين حال بررسي هاي آزمايشگاهي جهت حضور عوامل عفوني باكتريال و ويروسي از جمله باكتريهاي آتي پيك و بويژه ويروسهاي عامل بيماريهاي تنفسي صورت گيرد .
جدول بيماران ومواد مرگ ناسي از بيماري سارس در كشورهاي
مختلف جهان
كشور تعداد مرگ تعداد بيمار
استراليا 0 3
برزيل 0 2
كانادا 18 122
چين 122 2753
هنگ كنگ 121 1527
تايوان 0 49
فرانسه 0 5
آلمان 0 7
اندونزي 0 1
هند 0 1
ايتاليا 0 3
ژاپن 0 5
مالزي 2 6
ايرلند 0 1
روماني 0 1
سنگاپور 21 198
اسپانيا 0 1
فيليپين 1 2
سوئد 0 3
سويس 0 1
تايلند 2 8
انگليس 0 6
امريكا 1 166
مغولستان 0 3
افريقاي جنوبي 0 1
كويت 0 1
ويتنام 6 63
نكات مهم در پيشگيري و كنترل بيماري سارس :
باتوجه به اينكه انتقال بيماري فرد به فرد مي باشد ، لذا پيشگيري از روند انتقال بيماري ، مهمترين راه كنترل است . در بررسي هاي انجام شده در تايوان و هنگ كنگ ديده شده است كه با آموزش و كنترل پيشگيرانه در تماسهاي خانگي وبيمارستاني تا حد زيادي از روند گسترش بيماري جلوگيري بعمل آمده است . شواهد موجود مؤيد آن است كه بيماري عمدتاً از طريق تنفس منتقل مي شود . افزون بر اين ، امكان انتقال گوارشي آن نيز مطرح گرديده است بنابراين با احتياطات پيشگيرانه در سه مسير : تماسي ، قطرات تنفسي ، استنشاقي و آئروسل مي باشد . لذا،گروههاي پزشكي وبهداشتي و گروههاي خدماتي فرودگاهي ، بنادر ، مدارس و ادارات و همچنين خانواده ها مي بايست اصول ذيل را رعايت نمايند :
1. استفاده از ماسك توسط افراد با احتمال بيماري و افراد رد تماس با بيماران كه ترجيحاً بايد از ماسك N95 و در صورت عدم دسترسي ماسك جراحي استفاده نمايند ( ماسك استاندارد بايد توان فيلتر ذرات يك ميكرون راتا 95% دارا بوده و كمتر از 10% نارسايي داشته باشد مانند ماسك مورد استفاده در پيشگيري از بيماري سل ) .
2. استفاده از صورت بندهاي مناسب جهت پيشگيري از تماس ترشحات با چشم و مخاطات
3. استفاده از دستكش و گان توسط گروههاي پزشكي وساير مراقبين بيماران و همچنين ملاقات كنندگان
4. اختصاص اتاق ايزوله جهت بيماران احتمالي با امكانات كامل دستشويي وتوالت و سيستم تهويه با فشار منفي و فيلتر مناسب وتوان تعويض هوا 9-6 باردرساعت .
5. شستشوي دستها جزء اصول مهم احتياطات تماسي بوده كه بايد توسط پرسنل پزشكي قبل از تماس با بيمار ، پس از تماس با بيمار ، پس از تماس با مواد ترشحي و دفعي بيمار و پس از در آوردن دستكشها بايد انجام گيرد . شستشوي دستها با آب و صابون حاوي تركيبات ضد عفوني كننده توصيه ميگردد .
6. مراقبت از تروماي سرسوزن مهم بوده و بايد مدنظر باشد .
7. مواد ترشحي . دفعي و مصرفي بيماران بايد به عنوان زباله هاي بيمارستاني عفوني تلقي شده و احتياطات لازم مورد توجه واقع گردد .
8. با توجه به اينكه كوروناويروس عامل سارس در محيط خارج و سطوح تا سه ساعت قادر به ادامه ي حيات است ، لذا سطوح در تماس با بيمار ، ترشحات بيمكار و همچنين تجهيزات مورد استفاده در بيمارستانها ، ترمينالها ، مدارس ، ادارات ، هواپيما وكشتي بويژه صندليها ، دستگيره ها ، دربها ، پنجره ها و ساير موارد با تركيبات ضدعفوني كننده موضعي معمولي ضدعفوني و تميز گردد .
9. سيستم احيا و تنفس مصنوعي مورد استفاده جهت احياء اين بيماران در آي سي يو و اورژانسها بايد به شكل ويژه وجود داشته باشد و داراي سيستم تهويه ي مستقل با فيلتر اختصاصي باشد .
10. افراد در معرض تماس با بيماران ودر خطر ابتلاء مانند گروههاي پزشكي ، بهداشتي ، خانواده ها ، همكاران و همسفران مي بايست تا 10 روز به شكل مراجعه ي حضوري و يا تماس تلفني بر اساس تعريف مورد بيماري (تب بالاي 38 درجه ، علامت تنفسي حاد و سابقه ي مسافرت و يا تماس با مسافرين و علايم هشدار دهنده تحت نظر باشند كه در صورت بروز علايم احتمالي سريعاً بستري و تحت نظر وبررسي هاي اختصاصي مربوطه قرا گيرند .
راه هاي انتقال :
ملاقات وتماس نزديك با افرادي كه داراي علايم بوده اند ( در فاصله يك متري بيمار ، تكلم و صحبت به مدت 5 دقيقه ، مراوده داشتن با بيمار ) تا امكان انتقال ذره ياDroplet را داشته باشد .
سير ابتلاء و احتمال انتقال بيماري را افزايش مي دهد . وجود و عدم وجود علايم اوليه مثلاً سرفه و علايم تنفسي درصد ابتلاء را بالا مي برد . اخيراً احتمال انتقال از طريق مدفوع شخص مبتلا در مجتمعي در هنگ كنگ مشاهده شده است . نقش سوسك و ساير حيوانات در چرخه ي انتقال مكانيكي بيماري نيز مطرح است .
اتيولوژي بيماري:
با بررسي هاي اوليه نمونه هاي بيماران با ميكروسكوپ الكتروني اعلام گرديد كه عامل سارس احتمالاً ويروسي از خانواده ي پاراميكسو ويروس (Paramixoviruse ) شامل ويروسهاي بيماريهاي تنفسي مانند پارا آنفولانزا (respiratory syncytial virus) اوريون و سرخك مي باشد . متخصصين آلماني با بررسي هاي دقيق تر اعلام نمودند كه عامل مي تواند metapneumovirus از خانواده پاراميكسوويروس ها باشد كه اخيراً شناسايي شده است ، ليكن اين ويروس در كودكان بيماري ميكند . يك گروه تحقيقاتي دانشگاه هنگ كنگ به سرپرستي ماليك پيريس اعلام نمودند كه با استفاده از روش هاي مولكولي موفق به شناسايي عامل بيماري از خانواده كوروناويروس ها (corona virus) شده اند . اين ويرو س عامل 10 تا 20 درصد سرماخوردگي هاي عادي است . با توجه به اهميت شناسايي عامل بيماري كه تشخيص و درمان زودرس را امكان پذير ميسازد ، سازمان بهداشت جهاني با اعزام گروه تحقيقاتي به محل اوليه بيماري در چين وتشكيل شبكه اي از چندين آزمايشگاه مجهز و پيشرفته در چند كشور جهان تلاش گسترده اي را براي شناسايي عامل ميكروبي بيماري سارس آغاز نمود .
كوروناويروس عامل بيماري سارس :
بطور كلي خانواده ي كوروناويريده شامل دو جنس Toro virus و Corona virus مي باشد كه توروويرس در ميان سم داران شايع بوده واحتمالاً باعث اسهال مي گردد . كروناويروس انساني از نظر آنتي ژنيك در دو استرين 22q E و DC43 قرار دارند . البته اين دو استرين شامل كوروناويروس هاي حيواني ( حيوانات اهلي و جوندگان ) نيز مي گردد . ضمناً يك گروه آنتي ژنيك جداگانه اي نيز از كوروناويروس ها وجود دارد ( Avian Associated Bronchitis Virus ) كه در پرندگان بويژه در مرغ عفونت تنفسي ايجاد مي كنند . حتي در يك گروه مشخص آنتي ژنيك مثلاً 22q E تمايزات آنتي ژنيك قابل توجهي ملاحظه مي شود . بنابراين بروز واكنش متقاطع بين بعضي استرين هاي انساني و حيواني وجود دارد . بنابراين ويروس عامل سارس ( h MPV ) جديدترين استرين از كوروناويروس ها است (2و3) . با تلاشهاي بين المللي انجام گرفته سكانس ژنومي آن به طور كامل تعيين گرديده است ( Cool

. اطلاعات نسبتاً كمي در رابطه با پاتوژنيسيته كوروناويروس ها در انسان موجود است . كوروناويروس هاي شضناخته شده نسبت به سلولهاي اپي تليال مجاري تنفسي و گوارشي گرايش دارند . عفونت هاي كوروناويروس ها احتمالاً در بدن ميزبان شبيه ويروس هپاتيت موشي منتشر مي شود . تجربيات آزمايشگاهي نشان ميدهد كه سلولهاي مژه دار تراشه ي آلوده با اين ويروس به تدريج ضربان هاي خود را از دست داده و از بين مي روند . ممكن است اين پديده در ايجاد بيماري توسط اين ويروس ها در بدن انسان نيز نقش داشته باشد . به طور كلي موش بزرگ آزمايشگاهي و مرغ دو مدل مناسب براي مطالعه ي بيماري هاي تنفسي مربوط به كوروناويروس ها محسوب مي شوند . كوروناويروس ها باعث سه گروه اختلالات تنفسي ، گوارشي و نورولوژيك مي شوند هر چند شواهد علمي دال بر شيوع اختلالات نورولوژيك ناشي از عفونت هاي كوروناويروس ها وجود ندارد . كوروناويروس ها حدود3-2 ساعت شرايط محيطي را تحمل كرده وفعال باقي مي مانند . در آزمايشات تكميلي جهت اثبات ارتباط اين ويروس با علايم بيماري سارس كه در هلند صورت گرفت ، محققين ويروسص كشت شده در سلول كليه ي ميمون سبز آفريقايي Vero cell را به سه گروه ميمون تزريق نمودند . گروه اول فقط ويروس كورونا ، به گروه دوم ويروس متاپنومونياي انساني metapneumovirus كه تصور مي شد در ايجاد بيماري نقش دارد و به گروه سوم ، ابتدا ويروس كورونا و سپس ويروس متاپنومونيا تزريق شد . نتايج اين بررسي نشان داد كه ميمون هاي گروه اول علايمي كاملاً شبيه سارس در انسان را نشان ميدهند و بررسي پاتولوژي بافت هاي اين حيوانات نيز شبيه علايم در انسان ولي گروه دوم يك رينيت ساده داشتند . گروه سوم نيز مانند گروه اول بوده و حضور ويروس دوم سبب تشديد بيماري نشده بود . نتايج اين بررسي اثبات نمود كه ويروس جديد عامل سارس مي باشد و SARS Coronavirus ناميده شد .
درمان :
1- درمان پوشش دهنده ي ميكروبهاي قوي مثل نسل سوم سوفالسپورين ها به همراه يك اريترومايسين كه طيف وسيعي را مي پوشاند .
2-درمان ضد ويروسي با توجه به تابلوي باليني بيمار ( مانند استفاده از ريباويرين ) .
3- درصورت تشخيص SARS شروع استرئيد همراه با اكسيژن در درمان كافي با مايعات در صورت سالم بودن قلب وكليه ها .
4- بستري شدن در بخش عفوني بيمارستان و تحت نظر بودن
5-كنترل علايم حياتي
6- CHEST X-RAY
7-تست سرولوژي در سه هفته بعد از ابتلاء به بيماري
8-استفاده از دستگاه تنفس مصنوعي
يافته هاي آزمايشي :
در اوايل بيماري تعداد لنفوسيت ها كاهش مي يابد . تعداد كل گلبوبهاي سفيد طبيعي يا كمي كاهش نشان مي دهد . در مرحله ي حاد بيماري سارس بيش از نيمي از بيماران كاهش گلبولهاي سفيد و پلاكت ( 50000 –150000 ) دارند . در مراحل اوليه ي بيماري ميزان آنزيم كراتين فسفوكيناز (cpk ) افزايش مي يابد ( تا 3000 واحد در ليتر ) . ترانس آميناز هاي كبدي 2 تا 6 برابر ميزان طبيعي مي باشد .
يافته هاي راديولوژيك :
در ريه پنوموني موضعي كه توسعه يافته وبصورت لكه هاي بينابيني است مي توان مشاهده نمود . در برخي از بيماران و در مراحل پيشرفته مي توان نواحي سفت شده را در ريه مشاهده كرد .
تشخيص آزمايشگاهي :
تشخيص آزمايشگاهي ويروس عامل سارس و تأييد نهايي آن توسط آزمايشگاه هاي معتبر وابسته به سازمان بهداشت جهاني انجام مي گيرد . آزمايش نمونه هاي آلوده به اين ويروس و تشخيص آن تجهيزات ويژه ي آزمايشگاهيBL-3 ) ) نياز دارد كه متأسفانه اكثر كشورهايي كه در معرض خطر آلودگي قرار دارند فاقد آن مي باشند . به همين دليل W HO به كليه ي كشورها توصيه كرده حداقل در سطح ملي يك آزمايشگاه (BL-3 ) را جهت ايزولاسيون ويروس از نمونه ي بيماران و تشخيص آن بوجود آورند . اين ويروس بر روي سلولهاي VERO و FRhk-4 تغييرات سايتوپاتيك ويژه اي ايجاد مي كند . در تصاوير ميكروسكوپ الكتروني نمونه هاي باليني ويروسهايي با ظاهر كورونا ويروس ديده شده اند كه همين يافته ها با روش ايمنوفلورسانس IFA تأييد شده اند و نمونه ي انتي سرم هاي اختصاصي ضد (Transmissble Gostroenteritis Virus ) ، ( Feline Infectious Virus ) Murine Hepatitis Virus) ) و 229E (كوروناويروسهاي انساني ) مانع از رشد اين كوروناويروس جديد شده اند . تشخيص سارس بر اساس سابقه ي بيمار و تابلوي باليني آن انجام مي شود . تست هاي آزمايشگاهي گوناگوني براي تأييد يا رد موارد مشكوك يا محتمل وجود دارد كه عبارتند از :
1. تست آنتي بادي
تشخيص آنتي بادي هاي اختصاصي (I gM / IgA ) در نمونه ي سرم بيماران ( يك روز پس از بروز علايم ) بوسيله ي تست الايزا قابل انجام است در برخي بيمارن آنتي بادي هاي اختصاصي 14 تا 21 روز پس از بروز علايم تشخيص داده شده است . استفاده از آزمايش ايمنوفلورسانس I gM)) 10روز بعد از شروع بيماري توانسته اند در سلولهاي VERO آلودگي را تشخيص دهند . اين آزمايش قابل اعتماد بوده ولي به ملزومات زيادي (ويروس زنده در كشت سلولي ) نياز دارد .
2.آزمايشهاي مولكولي RT-PCR
به كمك RT-PCR مي توان مواد ژنتيكي كورونا ويروس ها را در نمونه هاي مختلف مثل خون ، مدفوع و ترشحات تنفسي تشخيص داد . به اين منظور پرايمرهاي اختصاصي توسط مراكز مختلف تراحي شده اند . نمونه اي از سكانس پرايمرها واندازه ي قطعه ي حاصل از آن عبارتند از :
1. BNIoutS / BNoutA
sense ATGAAT TAC GTC AAT GGT TAC
antisense CAT AAC CAG TCG GTA CAG CTA C 195 bp
2. BNIinS / BNIAs
sense GAA GCT ATT CGT CAC GTT CG
antisense CTGTAGAAA ATC CTA GCT GGA G 110 bp
3. SAR1s / SAR1as
sense CCT CTC TTG TTC TTG CTC GCA
antisense TAT AGT GAG CCG CCA CAC ATG 150 bp
3. كشت سلولي
ترشحات تنفسي و خون بيماران مشكوك به SARS را مي توان به كشت سلولي (VERO) تلقيح
و در صورت رشد ويروس آنرا تشخيص داد كه بصورت اثرات سايتوپاتيك ديده ميشود . نتايج مثبت حاكي از آن است كه بيمار مورد نظر اخيراً با كروناويروس آلوده شده است . ولي نتيجه ي منفي دليل بر اين نمي باشد كه بيمار از نظر SARS منفي است . نتايج منفي بر اساس نتيجه تست آزمايشگاهي تفسير نمي شود ، بلكه با توجه به ملاحظات باليني وبا اين فرضيه كه آلودگي ممكن است پس از نمونه گيري صورت گرفته باشد ، بررسي خواهد شد . نتيجه ي منفي آزمايش يك بيمار مبتلا به SARS ممكن است يك منفي كاذب باشد . بيمار ممكن است با كوروناويروس جديد آلوده نبوده و ساير عوامل عفوني ديگر ( ويروسها،باكتريها و …) منجر به بروز اختلالات تنفسي و پنوموني شده باشند . ممكن است نمونه گيري در زمان مناسب (يعني زماني كه ويروس و يا مواد ژنيتيكي مربوطه در نمونه آزاد مي شوند ) انجام نشده باشد . بسته به نوع نمونه (خون ، ترشحات تنفسي و يا مدفوع ) ويروس ويا آنتي ژنهاي آن تنها در زمان خاصي در آن آزاد مي شود .
***********
سه سؤال اساسي زير از افراد مشكوك احتمالي ضروريست :
1. تب بالاي 38 درجه
2. هرگونه بيماري تنفسي
3. تماس نزديك با فردي كه داراي علايم فوق باشد
در ضمن كاركنان هواپيماهاي مسافري و همچنين تمام كاركناي كه به نحوي در ارتباط با اين افراد ميباشند ضمن مطلع بودن از موارد مشكوك آنها را به مسئولين بهداشتي فرودگاه ويا مراكز درماني معرفي نمايند . مسافريني كه داراي علايم اشاره شده هستند بايد تحت نظر قرار گرفته و توسط پزشك معاينه شوند .دستورالعملهاي مراقبتي جهت مسافرين شامل مراقبتهاي بهداشتي و كنترل شيوع بيماري است ، اين افراد در صورت مشاهده ي بيماراني با علايم فوق بايد ضمن جداسازي بيمار و ارائه ي ماسك و امكانات بهداشتي لازم كادر پزشكي فرودگاه و مسئولين بهداشتي مربوطه را مطلع سازد .

با تشکر از مطلب شما

فقط خواهشمندم منبع مطلب تا فردا درج شود در غیر اینصورت مطلب حذف میشود.
متشکرم