آخرین اخبار : 

اتواسکلروزیس

تواسکلروزیس

اصطلاح اتواسکلروزیس مشتق از دو لغت یونانی اتو ( به معنی گوش ) و اسکلرو ( به معنی سفت و سخت ) است . این بیماری در اثر رشد نابجا و بیجای استخوانهای واقع در گوش میانی است که در نهایت منجر به چسبندگی استخوان رکابی به اطرافش میشود. برای اینکه قادر باشیم خوب بشنویم باید استخوان رکابی بتواند به راحتی در جای خود بلغزد و حرکت کند.

استخوان رکابی کوچکترین استخوان درون بدن است

شنوایی پدیده پیچیده ای است . در یک گوش طبیعی ، ارتعاشات صوتی از طریق کانال گوش خارجی به سمت پرده صماخ  هدایت شده و به آن  برخورد میکند. پرده صماخ به نوبه خود این ارتعاش را به استخوان چکشی و آن هم به سندانی  و سندانی به نوبه خود به استخوان  رکابی منتقل میکند.  ارتعاش رکابی باعث به حرکت در آمدن مایع گوش داخلی میشود و این امر منجر به تحریک عصب شنوایی میشود. سپس عصب شنوایی تحریکات وارده را به مغز منتقل میکند و مغز آن را به عنوان ” صدا ”  تعبیر میکند. هر گاه هر یک از اجزای این روند دچار اختلال شوند ، شنوایی فرد دچار مشکل خواهد شد.

چه کسی اتواسکلروزیس  میگیرد و چرا؟

علامت اصلی اتواسکلروزیس  کاهش شنوایی به تدریج پیشرونده است . این بیماری در سنین بین ۱۵ تا ۴۵ سالگی و معمولاً در حدود ۲۰ سالگی شروع میشود. این بیماری در زنان شایعتر از مردان است  و در حاملگی ممکن است سیر آن پیشرفت زیادی داشته باشد.

حدود ۶۰% موارد اتواسکلروزیس زمینه ژنتیکی دارد . به طور معمول فرزندی که یکی از والدینش مبتلا به اتواسکلروزیس باشد ۲۵% احتمال گرفتاری به اتواسکلروز را دارد.

علائم اتواسکلروزیس

کاهش شنوایی تدریجی و پیشرونده  ، شایعترین علامت اتواسکلروزیس است. غالباً مبتلایان به اتواسکلروز اولین بار وقتی متوجه مشکل خود میشوند که احساس میکنند صداهایی با فرکانس کم مثل صدای نجوای دیگران را خوب متوجه نمیشوند. سایر علائم میتواند اختلال در تعادل ، صدای وزوز گوش یا احساس صدای اضافی در سر باشد.

تشخیص

متخصص گوش و حلق و بینی پس از استماع شکایات بیمار و معاینه گوش ،  تست های اودیومتری درخواست میکند و بر مینای آنها میتواند بین اتواسکلروزیس و سایر بیماریهایی که میتوانند علائم مشابهی داشته باشند  افتراق قائل شود.

درمان

اگر میزان کاهش شنوائی کم باشد متخصص گوش حلق و بینی ممکن است بیمار را تحت نظر بگیرد و جهت تقویت صوت برای وی سمعک تجویز نماید. مشخص شده است که قرص سدیم فلوراید سیر بیماری را کند میکند لذا ممکن است که تجویز شود . در اغلب مبتلایان به اتواسکلروزیس یک روش جراحی به نام استاپدکتومی مفیدترین روش برگرداندن شنوائی از دست رفته است.

333

استاپدکتومی چیست؟

عمل استاپدکتومی تحت بیهوشی عمومی و نیمه بیهوشی قابل انجام است . این عمل از طریق داخل کانال گوش انجام میشود .  جراح از طریق کانال گوش  پرده صماخ را به کناری زده و استخوان رکابی فیکس شده را برمیدارد و به جای آن پروتز مخصوصی را کار میگذارد که همان نقش استخوان رکابی را ایفا میکند . سپس داخل کانال گوش بیمار پانسمان مخصوص قابل جذبی به نام ژلفوم گذاشته میشود لذا بیمار تا یک هفته بعد از عمل بهبود شنوائی قابل توجهی را احساس نمیکند.

احتمال موفقیت این عمل حدود ۹۰% است . در ۱% موارد ممکن است این عمل باعث بدتر شدن شنوائی بیمار شود. اتواسکلروزیس در ۸۰% موارد هر دو گوش را گرفتار میکند . در این صورت در هر  نوبت فقط یک گوش را میتوان عمل کرد .ابتدا باید گوشی را عمل کرد که  شنوائیش کمتر است  .

بعد از استاپدکتومی

اغلب بیماران فردای  همان روزی که عمل شده اند ترخیص  میشوند و به آنها گفته میشود که روی گوش عمل نشده خود بخوابند . آنتی بیوتیک بعد از عمل تجویز خواهد شد . چند روز بعد از عمل ممکن است کمی حالت سبک سری داشته باشند . حس چشائی نیز ممکن است چند هفته تا چند ماه بعد از عمل تغییر کرده باشد ولی معمولاً در نهایت به حالت نرمال برمیگردد.

فین کردن ، شنا و سایر فعالیتهایی که منجر به ورود آب  به گوش عمل شده میشود و همینطور مسافرت هوائی تا ۲ هفته ممنوع است.

 

بعد از عمل در موارد زیر سریعاً با پزشک خود تماس بگیرید

– کاهش شنوائی ناگهانی

– درد بسیار شدید

– سرگیجه

 

==================================================================

 

مطالب تخصصی تر

 

اتواسکلروز شایعترین علت کاهش شنوایی هدایتی در افراد ۵۰-۱۵ سال می باشد . این بیماری ارثی در سفیدپوستان شایعتر از سیاهپوستان و در زنان بیشتر از مردان رخ میدهد . دراین بیماری ، لابیرنت استخوانی دچار دیستروفی می شود . جایگزینی استخوان اسکلروتیک پر عروق به جای استخوان طبیعی باعث رشد بیش از حد لابیرنت استخوانی می شود . اگر این کانون بیماری کمی به خلف گسترش یابد باعث ثابت شدن پیشرونده استخوان رکابی برروی دریچه بیضی میگردد که کاهش شنوایی هدایتی پیشرونده را به دنبال دارد . در زنان ممکن است این اختلال طی بارداری یا بلافاصله بعد از آن با سرعت بیشتری پیشرفت کند . پرده تمپان معمولا“ طبیعی است هر چند از ورای آن گاه میتوان کانون اسکلروتیک پرعروق را به شکل صورتی کمرنگ مشاهده کرد . کاهش شنوایی معمولا“ برای اولین بار در اواخر دهه اوی یا اوایل دهه دوم زندگی مورد توجه قرار می گیرد که معمولا“ حالت دو طرفه دارد . هر چند این بیماری معمولا“ کاهش شنوایی هدایتی ( بویژه در فرکانس های پایین ) ایجاد میک ند ولی می تواند باعث کاهش شنوایی حسی – عصبی یا مخلوط نیز شود . امکان بهبود شنوایی با اعمال جراحی ، به سلامت عملکرد حلزون وابسته است . دراین بیماری عموما“ قدرت تفکیک کلام (SDS) حالت طبیعی دارد .

اولین روش جراحی که برای این بیماران ابداع شد عمل پنجره سازی بود که بدون دستکاری استخوان رکابی ، بر روی مجرای نیمدایره ای افقی پنجره ای جدید ایجاد می کردند. به خاطر حذف عملکرد استخوانچه ها ، این بیماران برای همیشه dB 30-20 کاهش شنوایی پیدا می کردند. لذا امروزه این عمل به ندرت استفاده می شود . سپس روش متحرک سازی مجدد استخوان رکابی ابداع شد که بعلت عود بالای کاهش شنوایی ( ۷۰ % ) این روش نیز منسوخ شد . امروزه از روش استاپدکتومی نسبی یا کامل استفاده می کنند. در صورت طبیعی بودن هدایت استخوانی ، در ۹۵- ۹۰% بیماران می توان پس از عمل، شنوایی قابل استفاده و غالبا“‌ طبیعی را انتظار داشت . برخی از بیماران از این عمل سود نمی برند . در ۶ % بیماران بعلت آسیب حلزون ، پس از عمل کاهش نسبی شنوایی رخ میدهد و در ۲-۱ % بیماران از دست رفتن کامل شنوایی عارض می شود. دو روشی که درحال حاضر بیشتر از همه به کار می رود استاپدکتومی کامل همراه با گذاشتن پروتز و استاپدوتومی می باشد که مراحل این عمل پس از بی حسی موضعی و دسترسی به گوش میانی به شرح زیر است :

۱- جداسازی عناصر مفصل سندانی – رکابی

۲- قطع عضله رکابی .

۳- درآوردن بخشی از استخوان رکابی که بالای پایه آن قرار دارد ( استاپدوتومی ) یا کل استخوان رکابی ( استاپدکتومی )

۴- ایجاد پنجره ای کوچک بر روی پایه استخوان رکابی در موارد استاپدوتومی

۵- قرار دادن پروتز که در موارد استاپدوتومی با گذاشتن یک پیستون در پنجره ساخته شده و در موارد استاپدکتومی با قرار دادن پروتز بر روی قطعه پری کندریوم ( قایل فاشیایی ) گذاشته شده بر روی دریچه بیضی صورت می گیرد .

بدنبال اعمال جراحی بر استخوان رکابی هر چند ممکن است بیمار سالها شنوایی خوبی داشته باشد ولی در بسیاری از آنها یک کاهش شنوایی پیشرونده در فرکانس های بالا ( مربوط به حلزون ) بروز میکند .لذا بسیاری از پزشکان ترجیح می دهند که عمل استاپدکتومی گوش دیگر بیمار را تا چند سال بعد از عمل گوش اول به تاخیر بیاندازند. رخداد کمتر این کاهش شنوایی در موارد استاپدوتومی ( همراه با ایجاد پنجره در پایه استخوان رکابی ) ممکن است باعث شود این روش در آینده روش انتخابی شود .  گاه بدنبال عمل استاپدکتومی قرار گرفته و در حال حاضر دچار کاهش نوسان دار یا ناگهانی شنوایی ، وزوز گوش پیشرونده و یا سرگیجه راجعه یا ناگهانی شده است باید به فکر این حالت بود . غالبا“ در این موارد برای بازگرداندن شنوایی و جلوگیری از کاهش شدید و برگشت ناپذیر شنوایی باید عمل جراحی تکرار و محل نشت ترمیم گردد .

علاوه براعمال جراحی فوق ، پیشنهاد شده است که جهت بیماران روزانه mg 40-25 فلوئورید سدیم ( همراه با کلسیم و ویتامین D ) بمدت ۲ سال تجویز شود . هر چند در مصرف آن اختلاف نظر وجود دارد ولی گفته می شود که این دارو کلسیفیکاسیون مجدد و غیر فعال شدن کانون پیشرونده دمینرالیزاسیون و اتواسپونژیوز را سرعت می بخشد لذا مانع اضافه شدن کاهش شنوایی حسی – عصبی به کاهش شنوایی هدایتی بیمار که از قبل وجود داشته است می شود ( بر کاهش شنوایی هدایتی قبلی بیمار اثری ندارد) .

 

پاسخ دهید